Bu sene de Rabbimizin bereketi; bol üzüm var..
Bilirsiniz; genellikle üzümün fazla olduğu yıllarda üzüm fazlası pekmez yapılarak değerlendirilir..
Bölgemize has “kokulu siyah üzüme” ve “yerli ürünümüz pekmezimize” dikkat çekelim ve daha iyi tanıyalım istiyoruz..
Mâlüm; günümüzde doğal gıda kaynakları giderek bozuluyor..
Kanser, tümör oluşumu gelişip artıyor..
Dengesiz beslenme yaygınlaşıyor..
Ama çâre var; “öze dönüş.”
Yerli ürünümüz kokulu kara üzümden yapılan kaliteli pekmezler yavaş yavaş tezgâhlarda ve pazarda yerini almaya başlarken kıymetini evvelâ yöremiz insanı bilmelidir.
Neden Pekmez konusu?
1- Kur’an pekmez’den “güzel rızık” diye bahseder:
Kur’anda üzüme; “ğineb” denilir.
Hayat kitabımız Kuranı Kerimde araştırabildiğim kadarıyla 12 yerde “üzüm ve üzüm bahçelerinden” bahsedilir. (1)
Kıymeti her geçen gün daha iyi anlaşılan bu meyveden Kur’ân-ı Kerîm’de bahsedilmesi, bizim de dikkatlerimizi çekmeli.
İşte Üzümden bahseden âyetlerden sâdece biri:
Nahl Suresi: 67. âyet: “Hurma ve üzüm gibi meyvelerden hem içecek hem de güzel gıdalar edinirsiniz. İşte bunlarda da aklını kullanan kimseler için büyük bir ibret vardır.”
Ayette; )vel eğnâbi) ..ve üzümler, bağlar..
)ve rızkan hasenen) ..ve güzel bir rızık…” demektir!
Dikkat edelim: Ayette “hem de güzel rızk elde edilmesi” hatırlatılır.. Elmalı Tefsirinde de “Dolayısıyla burada güzel rızıktan maksat; pekmez ve ondan yapılan şeyler gibi tatlılardır.” der.. (2)
Nahl sûresinde. 66. âyette; sütten,
67. âyette; üzüm ve dolaylı olarak pekmezden,
68. âyette; arı ve baldan, sıra ile bahsedilmesi, bizleri düşündürüp araştırmaya sevkediyor..
Bir mânâda, üzümden mâ’mül pekmez denilen güzel gıda; “arının yaptığı bal gıdasına eşdeğer bir besin” diye anlamamız mümkündür.
Evet.. Neye ihtiyacımız varsa gönderen Rabbimiz; insanları bu meyvelerin oluşumlarındaki mûcizevî incelikleri ve faydalarını düşünmeye de davet etmiştir.
Günümüzde araştırmalar da, pekmezin baldan aşağı olmadığını göstermektedir.. Zâten pekmez ile bal çok benzerlik gösterir.
Bunları bilen Ecdadımız Osmanlı da sofralarından pekmezi eksik etmemiştir.
2- Yöremizde yetişip en çok tüketilen meyvedir:
2- Yöremizde yetişip en çok tüketilen meyvedir:
Kokulu siyah üzüm, nemli iklim ve bölgelerde yetişebilen renkli üzüm çeşitlerindendir. Rabbimizin yöremize ve Karadeniz’e has bir nimetidir.. Başka bir yerde yetiştirildiğinde bu koku olmaz!.
Hiçbir ilaçlama hormonlama olmadan, emek vermeden tabii olarak yetişiyor.. % 100 doğal.. Gübresiz, hormonsuz tamamen organik üzümlerimizi, yine tamamen doğal yolla pekmez yapabiliyoruz..
Katkısızdır..
Günümüzde pekmez, özellikle üzüm yetiştiren kırsal bölgelerin vazgeçilmez bir besin kaynağıdır.
Pekmez, evlerimizin ve sofralarımızın yıllar boyunca vazgeçilmez en leziz tadı olmuştur.
Özellikle günümüzde kıymeti giderek artıyor...
Dikkat edilecek husus; pekmez yapılacak üzümler, yanlış zamanda toplanmamalı.
Pekmez yapılacak üzümün tanesinde şeker oranı % 15- %16 oranında olması gerektiğinden, üzüm toplama; ekim ayının 10-15 günlerinde tavsiye edilmektedir..
Ülkemizde yılda ortalama 3.456.000 ton kadar yaş üzüm üretimi gerçekleştirilmektedir. Bu üzümün pekmez yapılma oranı % 37’lere kadar yükselmiştir; ancak bu oran son yıllarda kola, kimyasal ve boyalı içeceklerin çoğalmasıyla % 18’e kadar düşmüştür.
3- Kıymeti keşfedilen “Kokulu siyah üzüm” konusunda son zamanlarda bilimsel araştırmalar yapılmaktadır:
Son zamanlarda yapılan bilimsel araştırmalardan, “izabella” denilen kokulu siyah üzümün veya pekmezinin bir ilaç olduğunu öğreniyoruz.
Prof. Dr. Hüseyin Çelik, bu konuda gerçekten güzel araştırmalar yapıyor. (3)
-“Çağın hastalığı kansere karşı kokulu kara üzüm”..
-“Kanser gibi korkunç hastalıklar dâhil her derde devâ”..
-“Kanserin düşmanı kara üzüm” deniliyor..
-Kokulu kara üzümde ''respevetral'' maddesi bol olduğundan, insan vücudunda kanser dokularının oluşumunu, gelişimini ve artmasını engelliyor
-Damar sertliğini, vücuttaki yağlanmayı önleyip kolesterolü düşürdüğü de saptanmıştır.
-Kanser oluşumunu önlediği gibi; kalp krizi riskini azaltıyor ve cildin güçlenmesini sağlıyor'' (4)
-Pekmez çinko bakımından zengindir.
-Pekmez çinko bakımından zengindir.
-Mide ve bağırsak hastalıklarına iyi geliyor.
-“Pekmezin beslenmedeki önemi büyüktür. Araştırmalara göre 100 g pekmez;
kalori olarak 575 g süte, 150 g ekmeğe, 195 g ete eşdeğerdir.
-Anne sütünün yetersiz olması durumunda bebeklerin beslenmesinde pekmez çok önemli bir role sahiptir”. (5)
-Gelişme dönemindeki çocukları daha sağlıklı bir yapıya kavuşturur.
-Öğleden sonra düşen vücut ve beyin performansını, yavaşlayan beyin aktivitesini bir bardak üzüm pekmezi veya bir salkım üzüm ile artırmak mümkün..
-Kış döneminde enerji ihtiyacını karşılar ve vücut direncini artırır.
Faydaları saymakla bitmez..
-Enerji ihtiyacınızı pekmezle karşılayın
Her yönüyle şifalı böyle bir şerbet tulumunun, bölgemizde ne kadar bol olduğunu düşünüp şükretmek gerekmez mi?
4- Pekmez Ekonomimize kazandırılmalı:
Özellikle yöremizde köylerde kısmen de şehirlerde her evin bahçesinde yetişen kokulu siyah üzümü ve yaptıkları doğal pekmezi köylüler ve vatandaşlar yerli pazara getirerek aile bütçelerine katkıda bulunuyorlar.
Pekmezimiz piyasada büyük rağbet görüyor. Alıcılar;
“Siyah üzümün her derde deva olduğunu gazetelerden okuyoruz. Bizde bunun için satın alıyoruz” diyorlar.
Sonuç olarak kanserden korunmak, kalbimizi korumak, genç ve güzel kalabilmek için mutlaka kokulu üzüm yemeli veya pekmezini sofralarımızdan eksik etmemeliyiz
Gezgin ve tarihçiler; bölgemizde çok verimli ve mükemmel üzüm bağlarının bulunduğunu ve başka ülkelere gönderildiğini öğreniyoruz..
Günümüzde de siyah üzümümüz ve pekmezimiz ekonomiye kazandırılmalıdır. Düzenlenen yöresel günlerde; bal yarışması gibi pekmez yarışması düzenlenmeli, pekmez yapımı teşvik edilip yaygınlaştırılmalıdır..
Haydi dostlar hazırlayın pekmez tavasını şaravazı kefkürü..
Üzümleri pekmez yapıyoruz.
Yansın ateş, pişsin taze mısırlar. Başlasın koyu muhabbetler..
Karıştırın tavayı pekmez yanmasın. Dolsunlar pekmez, köşe bucakta kavanozlar boş kalmasın.. Neslimiz, pekmez yemeden büyümesin..
Yiyiniz kahvaltıda. İçiniz şerbetini ..Âfiyet olsun..
Evet Dostlar. Pekmez siyah lezzet..
Nimetler ne güzel.. Onları yaratan en güzel..
Kalın sağlıcakla sevgili dostlar..
Yöremize töremize ilginiz sevginiz devam etsin..
Yararlandığımız kaynaklardan:
1- Kuranı Kerim: Üzüm ve üzüm bahçelerinden bahseden âyetler: (Abese Sûresi / 28) - (Bakara Sûresi, 266)-(Enam Sûresi, âyet: 99) - (İsra sûresi /91) – (Kehf /32) - (Müminûn Sûresi, 19) – (Nahl Sûresi/ 11) - (Nahl Sûresi/ 67) - (Nebe Sûresi / 32) – (Ra'd / 4) - (Yasin Sûresi / 34)
2- Elmalı Tefsiri. Hak Dîni Kur’an Dili c;5 sahife;3107. 16. Nahl sûresi 67. âyetin sonu.
3- Samsun 19 M. Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi’dir. Bu konudaki araştırmalarından dolayı Hüseyin ÇELİK beyi tebrik ediyoruz.
4- Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zeki Kara’nın açıklamalarından
5- Sızıntı Dergisi; Kasım 2006 Yıl :28 Sayı :334 M. Ali Kaşlıoğlu’nun Güzel Bir Rızık Pekmez yazısından.
6- Yunanlı coğrafya uzmanı olan Strabo, M.Ö. IV. Yüzyılda Trabzon ve çevresinde çok verimli ve mükemmel üzüm bağlarının ve mâ’mülatının bulunduğunu ve buradan filikalarla Venedik’e gönderildiğini yazmaktadır.
6- Yunanlı coğrafya uzmanı olan Strabo, M.Ö. IV. Yüzyılda Trabzon ve çevresinde çok verimli ve mükemmel üzüm bağlarının ve mâ’mülatının bulunduğunu ve buradan filikalarla Venedik’e gönderildiğini yazmaktadır.