İslam Öğretisi-19

“Kur’an-ı Kerim’de Allah’ın Öğretisi” başlığı ile yayınlanan yazı dizisinin başlığı daha uygun olabileceği düşüncesiyle, “İslam Öğretisi” olarak değiştirilmiştir. Bundan sonra İnşallah bu başlıkla yazılara devam edilecektir.

Allah’ın İsimleri (Esmâ-i Hüsnâ=En Güzel İsimler)-15

Allah’ın en güzel isimleri olan doksan dokuz ismini açıklamaya devam ediyoruz.

75-ZÂHİR

Allah'ın en güzel isimleri olan "Esmaü'l-Hüsnâ" dan biri de ez-Zâhir’dir.

Sözlükte “ortaya çıkmak, belirgin olmak; üstün olmak, galip gelmek; yardım etmek” anlamlarındaki zuhûr kökünden türeyen zâhir, terim olarak “varlığını ve birliğini belgeleyen birçok delilin bulunması açısından belirgin olan” mânasında kullanılır

Ez- Zâhir, Görünen, varlığı aşikar olan.

Ez-Zahir, Âşikâr olan, kat’î delillerle bilinen…

Ez-Zâhir, Varlığını ve birliğini belgeleyen birçok delilin bulunması açısından aşikârdır.

EZ-ZAHİR; her şeyin üşütün de zahir olan ve onların üstüne çıkan; varlığı apaçık görünen. Açık aşikar.. her yerde eserleri ve sanatlarıyla, tasarrufu ve gücüyle, azametiyle tecelli eden, apaçık görünüp bilinen.

Zâhir, varlığı her şeyde açıkça görülen demektir. Çünkü her şey O’nun varlığına delildir.

Evvel-âhir, zâhir-bâtın isimlerini birbiriyle bağlantılı biçimde çeşitli yönlerden açıklanmaya çalışılmıştır. Bu isimler birlikte kullanıldığı takdirde muhteva açısından tamamlayıcı bir denge meydana gelmektedir.

Yüce Allah Kur’an-ı Kerimde bazı ayetlerde şöyle buyurmaktadır:

“O, Evveldir (başlangıcı olmayandır) ve Âhirdir (sonu olmayan, ebedi olandır). Zahirdir (varlığı fillerinin etki ve sonuçlarından bilinendir). Batındır (zatının hakikati ve mahiyeti gizli olup duyularla kavranamayan ve gözlerle görünemeyendir). O, her şeyi en güzel biçimde bilendir.” (Hadîd Suresi 3. Ayet)

“Göklerde ve yerde nice deliller vardır ki yanlarına uğrarlar da onlardan yüzlerini çevirerek geçerler.” (Yûsuf Suresi 105. Ayet)

“Varlığımızın delillerini, (kâinattaki uçsuz bucaksız) ufuklarda ve kendi nefislerinde onlara göstereceğiz ki, o Kur’an’ın gerçek olduğu onlara iyice belli olsun. Rabbinin, her şeye şâhit olması yetmez mi?” (Fussilet Suresi 53. Ayet)

“Üstlerinde kanatlarını aça-kapata uçan kuşları (hiç) görmediler mi? Onları (havada) Rahmân olan Allah'tan başkası tutmuyor. Şüphesiz O her şeyi görmektedir.”( Mülk Suresi 19. Ayet)

“Üstlerindeki göğe bakmazlar mı? Onu nasıl bina ettik, nasıl donattık! Onda hiçbir düzensizlik ve eksiklik yoktur.” (Kâf Suresi 6. Ayet)

76-BÂTIN

Allah'ın en güzel isimleri olan "Esmaü'l-Hüsnâ" dan biri de el-Bâtın’dır.

Bâtın kelimesi, “gizli olmak; bilmek, bir şeyin iç yüzüne ve bir kimsenin sırlarına vâkıf olmak” mânalarına gelir.

El-Bâtın: Görülmesi ve mahiyetinin bilinmesi açısından gizlidir.

El-Bâtın: Zâtı gizli olan O’dur.

El-Bâtın: Mukaddes zâtı akıllara ve idraklere sığmayacak kadar gizli olan.

El-Bâtın: Aklın tasavvurundan örtülü ve gizli olan O'dur.

El-Bâtın: Bütün her şeyde gizli olan O'dur.

Batın, zatının görülmesi ve mahiyetinin bilinmesi açısından gizli.

El-Bâtın , Akılların idrak edemeyeceği yüceliği gizli olan, her şeyin iç yüzünden haberdar olan. Yarattıkları varlıkların nazarlarında gizli olanı, görünmeyeni bilen, her şeyin iç yüzünden haberdar olan.

O'nun zâtının mahiyeti gizlidir, yaratılmışlarca bilinemez; gözler O'nu göremez, akıllar O'nu idrak edemez.O ise bütün gizlilikleri bilir, her şeye nüfuz eder.

Yüce Allah Kur’an-ı Kerimde bazı ayetlerde şöyle buyurmaktadır:

“O, ilk ve sondur. Zahir ve Batın'dır. O, her şeyi hakkıyla bilendir.”( Hadid Suresi,3.Ayet)

“Allah göklerin ve yerin gizliliklerini bilir. O, gönüllerde saklı olanı da bilendir.”( Fâtır Sûresi,38. Ayet)

"Rabbin, onların kalplerinde gizlediklerini de açığa vurduklarını da bilir. (Kasas Suresi 69. Ayet)

“Sözünüzü ister gizleyin, ister açığa vurun; bilin ki O, kalplerin içindekini bilmektedir.”

(Mülk Suresi 13. Ayet)

“Günahın açığını da gizlisini de bırakın! Çünkü günah işleyenler, yaptıklarının cezasını mutlaka çekeceklerdir. (En’âm Suresi 120. Ayet)”

Peygamberimiz bir hadis-i Şerifte şöyle buyurur:

"Allahım! Sen evvelsin, senden önce olan yoktur; sen âhirsin, senden sonra da hiçbir şey yoktur. Sen zâhirsin, senden daha açık ve üstün olan yoktur; Sen bâtınsın, senden daha gizli ve senden öte hiçbir şey yoktur…" (Müslim, "Zikr" , 61; Tirmizî, "Da'avât)

77-VÂLȊ

Allah'ın en güzel isimleri olan "Esmaü'l-Hüsnâ" dan biri de el-Vâlî’dir.

El Vali;Kainata hakim olup onu yöneten.

El Vali; varlıkların yegâne hükümranıdır.

El Valî; varlıkların üzerinde tek söz sahibidir

El Vali; devamlı sürette rızık verendir.

El-Valî; idare eden, kudret sahibi, icraat yapandır.

Allah,evren içerisinde yaşanan her olayı sürekli olarak kontrol edendir. Aynı zamanda bu büyük evreni yaratandır. Yarattıklarının işlerini yerine koyandır. Varlıklar üzerinde tek hakimdir ve istediği şekilde onlar üzerinde tasarrufta bulunandır. O ki dirilten ve aynı zamanda öldürendir. Hiçbir şey O’nun tasarrufunun dışında gerçekleşmez.

Her şeyi yöneten Allah’tır. Kontrol Allah’a aittir.

Her şey emri ve iradesi altındadır. Herşey’i bilir. Ondan habersiz mülkünde hiçbir şey cereyan etmez. Âdile mükâfatını, zâlime cezasını eksiksiz verir.

Yüce Allah Kur’an-ı Kerimde bazı ayetlerde şöyle buyurmaktadır:

“Bir şeyi istediğinde, O’nun buyruğu “ol!” demekten ibarettir; hemen oluverir. Her şeyin mülkü kendi elinde olan Allah'ın şanı ne kadar yücedir! Siz de O'na döneceksiniz.”(Yasin Suresi,82-83.Ayetler)

“Göklerde ve yerde bulunanlar (her şeyi) O'ndan isterler. O, her gün (her an) yeni bir iştedir.”( Rahmân Suresi 29. Ayet)

“Onlar için Allah’tan başka hiçbir yardımcı da yoktur...”

( Ra’d Suresi 11. Ayet)

“İnsanı önünden ve ardından takip eden melekler vardır. Allah’ın emriyle onu korurlar. Şüphesiz ki, bir kavim kendi durumunu değiştirmedikçe Allah onların durumunu değiştirmez…” (Ra`d Suresi 11. Ayet)

“Şüphesiz Allah, taneyi ve çekirdeği yarıp filizlendirendir. Ölüden diriyi çıkarır. Diriden de ölüyü çıkarandır. İşte budur Allah! Peki (O’ndan) nasıl çevriliyorsunuz?”( En’âm Suresi 95. Ayet)

“… Allah'a sarılın. O sizin sahibinizdir. Ne güzel sahip ve ne güzel yardımcıdır!”

(Hac Suresi 78. Ayet)

78-MÜTEÂLȊ

Allah'ın en güzel isimleri olan "Esmaü'l-Hüsnâ" dan biri de el-Müteâlî’dir.

El-Mütealî ;“izzet, şeref ve hükümranlık bakımından en yüce olan” demektir.

El Müteali; yükseklik, yücelik sahibi, Şan ve Şeref sahibi, kuvvet ve kudret sahibi anlamlarına gelmektedir.

El Müteali; var olan veya var olması mümkün her Şeyin üstünde ve ötesinde olandır.

El Müteali; yükseklik ve hükümranlıkta kendisine eşit veya kendisinden üstün bir varlık bulunmayandır.

El-Müteali; mutlak anlamda yüce olan ve övgüye layık olandır.

El-Müteali; bütün olumlu özellikleri kendisinde toplayandır.

El-Müteali; eksiklik ve zafiyet ifade eden bütün menfi özelliklerden münezzeh olandır.

El-Müteali; kemal sahibi, ulu ve yüce varlık olandır.

El-Müteâlî; Aklın mümkün gördüğü her şeyden, her halden pek yüce olan, yüceliği tasavvur edilemeyen. Her türlü benzetme ve tasavvurdan uzak ve üstün olan.

El-Müteâlî: En yüce olan, izzet, şeref ve hükümranlık bakımından en yüce ve bilinenlerin en üstünü; sonsuz ve sınırsız yüceliğe sahip olan. Noksanlıklardan yüce ve münezzeh olan, yaratılmışların, O’nun hakkında akıl ve idraklerinin mümkün gördüğü her şeyden, her hal ve tavırdan pek üstün olan demektir. Yüceliği yayan, sonsuz ve sınırsız yücelik sahibi anlamına gelmektedir.

Yüce Allah Kur’an-ı Kerimde bazı ayetlerde şöyle buyurmaktadır:

“Gerçek hükümdar olan Allah, yücedir…”( Tâ-Hâ Suresi 114. Ayet)

“Sizi yaratan, sonra rızıklandıran, sonra öldüren, daha sonra da dirilten Allah'tır. O'na koştuğunuz ortaklarınızdan böyle bir şey yapan var mıdır? Allah onların ortak koştukları şeylerden münezzehtir, yücedir.” (Rûm Sûresi,40. Ayet)

“…Gökleri ve yeri koruyup gözetmek O’na güç gelmez. O, yücedir, büyüktür.”( Bakara Suresi 255. Ayet)

“O, görüleni de görülmeyeni de bilir; çok büyüktür, yücedir.” (Ra’d Suresi 9. Ayet)

“Gaybın anahtarları yalnızca O’nun katındadır. Onları ancak O bilir. Karada ve denizde olanı da bilir. Hiçbir yaprak düşmez ki onu bilmesin. Yerin karanlıklarında da hiçbir tane, hiçbir yaş, hiçbir kuru şey yoktur ki apaçık bir kitapta (Allah’ın bilgisi dâhilinde, Levh-i Mahfuz’da) olmasın.” (En’âm Suresi 59. Ayet)

“Allah’ın kadrini gereği gibi bilemediler. Yeryüzü kıyamet gününde bütünüyle O’nun elindedir. Gökler de O’nun kudretiyle dürülmüştür. O, onların ortak koştuklarından uzaktır, yücedir.” (Zümer Suresi 67. Ayet)

79-BER

Allah'ın en güzel isimleri olan "Esmaü'l-Hüsnâ" dan biri de el-Ber’dir.

Berr; iyilik ve bahşişi çok olan; va’dini yerine getiren demektir.

El Berr; yarattıklarına karşı rahmet, mağfiret ve ihsanı bol olandır.

El Berr; söz ve hareketlerinde mutlak sadık olandır.

El Berr; bütün yaratıklarına rızık taksim eden, rahmetiyle muamele edendir.

El Berr; takva sahibi kullarına kat kat sevap verendir.

El Berr; güzel düşünce ve duygularından dolayı kullarını mükafâtlandırandır.

El Berr; kötülükten vazgeçtikleri için kullarını mükâfatlandırandır.

El Berr; isyan eden kullarını işledikleri günahlar oranında cezalandırandır.

El Berr; ibadet ederek kendisine yönelen kullarına yardım eden ve hidayetiyle muamele edendir.

Allah Teâlâ, kulları hakkında kolaylık isteyendir. Yaratıklarına karşı rahmet ve mağfireti; lütuf ve ihsânı bol olandır. Kullarının hep iyiliğini ister, kötülüklerini ve zorluk çekmelerini istemez. Yapılan kötülüklerin çoğunu bağışlar, örtbas eder.

Mahlukatına lütfu ve keremi bol olan Mevla’mız bize bol kazançlar ihsan eylemektedir. Bire on, bire yedi yüz ve bire karşı hesapsız. O’nun ihsanına nihayet yoktur. Sevaba on ve işlenen günaha karşı bir karşılık yazdıran Allah’ımızın bize ne kadar ihsanda bulunduğunu anlamak kolaydır. Bütün bunlar Rabbimizin birer ikramıdır. O, ihsanda bulunandır. Her iyilik ve ihsanın ana kaynağı O, olduğundan mutlak iyilik sahibi ancak ve ancak O’dur. Allah Teala’nın ihsanı bütün kullarını kapsar. İyi kullarının sevaplarını artırır. Günahkarları affeder. Tövbe edenleri affeder.

Yüce Allah Kur’an-ı Kerimde bazı ayetlerde şöyle buyurmaktadır:

“Gerçekten biz bundan önce O’na yalvarıyorduk. Şüphesiz O, iyilik edendir, çok merhametlidir.” (Tûr Suresi 28. Ayet)

“Hâlbuki Allah’ın nimetini saymaya kalksanız onu sayamazsınız. Şüphesiz Allah, çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.”( Nahl Suresi 18. Ayet)

“Allah da onlara hem dünya nimetini, hem de ahiretin güzel mükâfatını verdi. Allah, güzel davrananları sever.” (Âl-i İmrân Suresi 148. Ayet)

“Şüphesiz, iyiler Naîm cennetindedirler.” (İnfitâr Suresi 13. Ayet)

“Birbirlerine dönüp hallerini sorar, sohbet ederler. Şöyle derler: Doğrusu biz, geçmişte çoluk çocuğumuzun arasında, en mutlu olduğumuz anlarda bile Rabbimizin azabından çok korkardık. Fakat şükürler olsun ki Allah bize lütfetti de, alevleri iliklere işleyen o korkunç azaptan bizi korudu! Çünkü biz daha önce yalnız O’na kulluk eder, yalnız O’na yalvarırdık. Gerçekten O, evet O, lutf u ihsânı bol olandır, sonsuz merhamet sahibidir.”( Tûr Sûresi 25-28. Ayetler)

Kim bir iyilik yaparsa, ona on katı vardır. Kim de bir kötülük yaparsa, o da sadece o kötülüğün misliyle cezalandırılır ve onlara zulmedilmez. (En’âm Suresi 160. Ayet)

Peygamberimiz Hz.Muhammed(s.a.v.) şöyle buyurur:

“Allah Teâlâ iyilik ve kötülükleri takdir edip yazdıktan sonra bunların iyi ve kötü oluşunu şöyle açıkladı: Kim bir iyilik yapmak ister de yapamazsa, Cenâb–ı Hak bunu yapılmış mükemmel bir iyilik olarak kaydeder. Şayet bir kimse iyilik yapmak ister sonra da onu yaparsa, Cenâb–ı Hak o iyiliği on mislinden başlayıp yedi yüz misliyle, hatta kat kat fazlasıyla yazar.

Kim bir kötülük yapmak ister de vazgeçerse, Cenâb–ı Hak bunu mükemmel bir iyilik olarak kaydeder.

Şayet insan bir kötülük yapmak ister sonra da onu yaparsa, Cenâb–ı Hak o fenalığı sadece bir günah olarak yazar.” (Buhârî, Rikâk 31; Müslim, Îmân 207, 259)

İşte, El-Berr olan yüce Allah dostlarım! İyiliğin, güzelliğin, vefanın tek kaynağı O’dur!

(Bu yazı, Diyanet İslam Ansiklopedisinden yararlanarak hazırlanmıştır.)

(Devam edecek)

YORUM EKLE

banner81

banner16

banner20

banner22

banner21